04 - "ÖLÜM, KABİR, KIYÂMET" HALLERİ

İmâm-ı Gazâlî “Rahmetullahi Aleyh”

DÖRT ÇEŞİT HÂTIRLAMAK

“Ölümü hâtırlamak”, esâsen dört kısımdır.

Birincisi, “Gâfil”in ölümü anmasıdır.

O, hâtırlasa bile “Ölüm”ü zaman zaman,

Alamaz kendisini “Dünyâya sarılmak”tan.

Hattâ hâtırladıkça, sarılır daha fazla.

Ayrılığı düşünüp, “Ölüm”ü sevmez aslâ.

Bu yüzden kötü bilip, zemmeder “Ölüm”ü hep.

Der ki: “Bu, başımıza ne zaman gelir acep?”

“Ölüm”ü düşündükçe, keder çöker içine.

Ve düşer bu dünyâdan ayrılık ateşine.

“Gâfiller”in, ölümü bu türlü anmaları,

Daha uzaklaştırır Rablerinden onları.

İkinci kısım ise, “Tövbe eden bir kul”dur.

“Ölüm”ü hâtırlayıp, pişmânlığı çok olur.

Yaptığı günâhlara üzülüp olur nâdim.

Der ki: “Bu günâhlarla, ne olur benim hâlim?”

Kaçırdığı fırsatı çalışır telâfîye.

Çok ister kavuşmayı gufrân-ı ilâhîye.

O, kötü bilmese de, “Ölüm”ü onlar gibi,

Erken gelmesini de istemez pek tabii.

Çünkü hazır değildir ölüm için o daha.

İstemez, o hâliyle vâsıl olsun Allaha.

Üçüncü kısım ise, “Ârif” ve “Velîler”dir.

Bunlar istemezler ki, eceli etsin te’hir.

Çünkü onlar, âşıktır Allahü teâlâya.

Can atarlar ölüp de, Rablerine varmaya.

“Ölüm”ü, yâdlarından çıkarmazlar bunlar hiç.

Çünkü ölümle gelir bunlara “Büyük sevinç”

“Kavuşmak”tan başkaca olmaz bir gâyeleri.

Bundan ileri gelir ölmek istemeleri.

Bunlar, yalnız “Ölüm”le bulurlar huzur, rahat.

Çünkü ancak ölümle mümkün olur bu vuslat.

Bunların da üstünde bir derece vardır ki,

Onlar da düşünürler “Ölüm”ü, şu farkla ki,

“Ölüm”ün gelmesinde, bu çok yüksek zevâtın,

Yoktur bir fikirleri, geç olmuş, ya da yakın.

Hakk’a bırakmışlardır, onlar her hâdiseyi.

O, ne takdîr ederse, beğenirler o şeyi.

Kendi arzularından ileri geçmişlerdir.

Murâd-ı ilâhîyi, murâd edinmişlerdir.

“Rızâ derecesi”ne varmışlardır ki onlar,

Kalmamıştır onlarda şu veyâ bu arzular.

Takdîr-i ilâhîye eğmişlerdir tam boyun.

O, ne takdîr ederse,derler ki: “Budur uygun”.

“Ölüm” ile “Hayat”ın, onlarca farkı yoktur.

Ancak böyle bulurlar onlar rahat ve huzur.

Öyle dalmışlardır ki aşkullaha bu kullar,

Onları, başka şeyler etmez pek alâkadar.