02 - İMÂM-I RABBÂNÎ (Kuddise Sirruh)

ÇALIŞ VE TEVEKKÜL ET

Evliyâ-yı kirâmın en büyüklerindendir.

Kararmış gönülleri, ilmiyle etti tenvîr. 

Buyurdu ki: (Müslümân, “Teslîm olan” demektir.

Mü’minin, her haramdan kaçınması gerektir.

Kalbinin ürperdiği bir işi yapma sakın!

Haramda, kalbi titrer kâmil bir müslümânın.

Hadîste buyuruldu: (Bir iş, kalbe sükûnet,

Ve ferahlık verirse, iyi iştir, îfâ et.

Lâkin nefsi azdıran ve kalbe bir heyecan,

Veren iş, hayırsız ve günâhtır, sakın ondan.)

Şüpheli bir iş ile karşılaşırsan eğer,

Kalbinin üzerine, koy elini her sefer.

Kalp çarpması artmazsa, "İyi"dir, onu işle.

Eğer fazla çarparsa, hayır yoktur o işte.

Bir müslümân, yapsa da dînin emirlerini,

Kusurlu bilmelidir yine de herbirini.

Allahü teâlânın her emrini, müslümân,

Tam yapamadığını düşünmeli her zaman.

İbâdet yapan biri, bunları beğenirse,

Kendini, bir "fâsık"tan daha iyi bilirse,

Onun böyle bilmesi, o günâhkâr kişinin,

İşlediği günâhtan fenâdır o kul için.

Mü’min, âilesinin nafakası için de,

Çalışır bir ticâret yâhut san'at işinde.

Sâlim bin Abdullah’a, gelip bâzı ahâli,

Müsâde istiyerek sordular şu suâli:

(Efendim, çalışıp da, para mı edinelim?

Yoksa ibâdet yapıp, tevekkül mü edelim?)

Buyurdu ki: (Tevekkül, o Resûl'ün hâlidir.

Çalışıp kazanmak da, Onun bir sünnetidir.

İkisi de güzeldir, öyle ise şimdi siz,

Hem bir işte çalışıp, hem tevekkül ediniz.)

Yemede ve içmede adâletli olmalı.

Orta halde olmayı, elden bırakmamalı.

Bedene tembellik ve uyuşukluk olacak,

Miktarda fazla yemek, iyi değildir ancak.

Rabbine ibâdeti yapamıyacak kadar,

Perhiz de, uygun değil, olmalı orta karar.

Behâeddîn Buhârî hazretleri de hattâ,

(İyi ye, iyi çalış!) buyuruyor bu bâbta.

Velhâsıl ibâdeti, ne ki kolaylaştırır,

"İyi" olup, zıtları zararlı ve yanlıştır.

Lâkin her iyi işte, pek mühimdir “Niyet”de.

Niyet iyi değilse, yapmamalı elbette.

Günâh işliyenlerden “Uzlet” de gereklidir.

Yâni böyleleriyle, hiç görüşmemelidir.

Hadîste buyuruldu: (Hikmet, on mertebedir.

Biri, az konuşmakta, dokuzu uzlettedir.)

Lüzumsuz, fâidesiz, mâlâya'nî şeylerle,

Vakit geçirmemeli oyun ve eğlenceyle.

Çünkü dünyâ hayâtı, bir “İmtihân”dır ancak.

Eğlenecek zamansa, âhiret'te olacak.