01 - İMÂM-I GAZÂLÎ (Rahmetullahi Aleyh)

GÜZEL AHLÂK

Habîbine, Kur'ânda buyurdu cenâb-ı Hak:

“Sen elbet yaratıldın, güzel huylu olarak.”

Çok insanın, islâma girmelerine sebep,

Onun iyi huyu ve güzel ahlâkıdır hep.

Resûlullah buyurdu: “Mîzâna konanların,

İçinde en ağırı, güzel ahlâktır yarın.”

Biri, Resûlullaha "Din nedir?" diye sordu.

Resûlullah cevâben, “Güzel huydur” buyurdu.

Sordu aynı suâli, sağdan, soldan, arkadan.

Aldı aynı cevâbı yine Resûlullahtan.

“Amellerin üstünü nedir?” diye sordular.

Buna da, “Güzel huylu olmaktır” buyurdular.

Bir kimse de, Resûl'den isteyince nasîhat,

Buyurdu ki: “Herkesle iyi geçin her saat.”

Bir kadını, Resûl'e methedip dediler ki:

“Gece, hep namâz kılar, oruçtur gündüzleri.

Lâkin komşularını incitir bâzı işte.”

Buyurdu ki: “O kadın, Cehennemliktir işte.”

Buyurdu: “Güneş nasıl eritirse karları,

Güzel huylu olmak da, yok eder günâhları.”

Ve buyurdu ki: “Sirke, bozarsa balı nasıl,

Kötü huy da, ameli öyle bozar velhâsıl.”

Buyurdu ki: “Her kimin ahlâkı güzel ise,

İbâdet yapmış gibi, sevap alır o kimse.”

Abdullah bin Mübârek, ahlâkı kötü olan,

Biriyle, bir seferde yoldaş oldu bir zaman.

Ondan ayrıldığında, başladı ağlamaya.

Niçin ağladığını sordular gidip ona.

Buyurdu ki: “Ayrılıp gittiyse de yanımdan,

Lâkin kötü huyları ayrılmadılar ondan.”

Hasan-ı Basrî der ki: “Ahlâk iyi değilse,

Eziyet etmiş olur kendisine o kimse.”

Enes bin Mâlik der ki. “Güzel huy sâhipleri,

Kazanırlar Cennette yüksek dereceleri.

Huyu kötü olan da, etse de çok ibâdet,

Cehennem azâbına düşebilir nihâyet.”

Nasıl ki her binânın temeli, aslı vardır,

İslâmın temeli de, yine “Güzel ahlâk”tır.

Bir gün Hasan Basrî’ye suâl etti bâzı halk.

Dediler ki: “Efendim, nedir bu güzel ahlâk?”

Buyurdu: “Güler yüzlü, tatlı dilli olmaktır.

Ve bir de hiç kimseye kötülük yapmamaktır.”

Hazret-i Alî der ki: “Üç şeydir güzel ahlâk.

Haramları terk edip, emirlere sarılmak.

Biri de, ev halkıyle olarak alâkadar,

Kolaylık göstermektir mümkün olduğu kadar.”

Güzel huy, "fıtrat" ile yakından ilgilidir.

Lâkin çalışmakla da elde edilebilir.

En kolay yolu ise, ahlâkı güzel olan,

Kimselerin yanında bulunmaktır çok zaman.

Yâni “Sâlihler” ile bulunmalıdır ki hep,

Huyun düzelmesine, en iyi budur sebep.

Kötü kimselerle de arkadaşlık yapmaktan,

"Arslandan kaçar" gibi kaçmalıdır her zaman.

Çünkü arslan, insanın alırsa da canını,

Alır "kötü arkadaş", dînini, îmânını.

Bu mübârek zâtların hürmetine ilâhî!

İyi huylu olmayı ihsân et bize dahî.